IMEI નંબર: શું છે, કેવી રીતે શોધવો અને ફોન recover કેવી રીતે કરવો
IMEI ખોવાયેલ અથવા ચોરાયેલ ફોન recover કરવા માટેનો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ identifier છે. ભારતમાં દરેક network ઉપર device block સહિત — અહીં બધું જ જાણો.
IMEI નંબર શું છે?
IMEI નો અર્થ International Mobile Equipment Identity. Factory માં દરેક mobile phone ને આપવામાં આવેલ unique 15-digit number — વિશ્વમાં કોઈ બે device નો IMEI સરખો ન હોય. SIM card number (operator બદલે ત્યારે બદલાય) થી વિપરીત, IMEI phone ના hardware માં permanently embedded.
Telecom networks IMEI વડે device ઓળખે. ચોર નવી SIM નાખે તો પણ ફોન block — block device ઉપર, SIM ઉપર નહીં.
Dual SIM ફોન ના બે IMEI numbers — battery compartment sticker અથવા box ઉપર print.
IMEI નંબર કેવી રીતે શોધવો
IMEI ખોવ્યા પહેલાં save કરો.
રીત 1: *#06# dial (સૌથી ઝડપી) — Phone dialer ખોલો, *#06# type — call press વિના IMEI તત્કાળ screen ઉપર. Android/iOS બધા ઉપર.
રીત 2: Phone Settings — Settings → About Phone → Status → IMEI Information.
Samsung: Settings → About Phone → Status information → IMEI
Xiaomi/Redmi: Settings → About phone → All specs → IMEI
OnePlus: Settings → About device → IMEI
Motorola: Settings → About phone → IMEI
રીત 3: Phone Box અથવા Invoice — Retail box ના પાછળ sticker, purchase invoice, warranty card.
રીત 4: Google Account (ખોવ્યા પછી) — myaccount.google.com/device-activity — Google device sync ટાણે IMEI record.
અત્યારે કરો: *#06# dial, IMEI screenshot, email.
ફોન ચોરાયા પછી IMEI થી શું કરી શકો?
1. CEIR દ્વારા ભારતના તમામ Networks ઉપર Block
ceir.sancharsaathi.gov.in — IMEI blacklist. Block થયા પછી:
- ભારતના કોઈ network (Jio, Airtel, Vi, BSNL) ઉપર calls ન ચાલે
- Mobile data access ન ચાલે
- SIM change પર પણ block
- Submission ના 24 કલાકમાં active
FIR copy અને government ID ની જરૂર.
2. Police FIR — IMEI સાથે FIR. Police ZIPNET system માં register, court order સાથે operator data request.
3. Google Find My Device — findmydevice.google.com — GPS location, sound, lock, erase.
4. Insurance Claims — ઘણી policies ચોરી claim માટે IMEI ફરજિયાત.
IMEI Real-Time Location ટ્રૅક કરી શકે?
સામાન્ય ગેરસમજ: IMEI real-time GPS tracker નથી. ફક્ત telecom operators IMEI ઉપર cell tower data query કરી શકે, અને ફક્ત legal order સાથે law enforcement request ઉપર.
Real-time tracking માટે ફોન ખોવ્યા પહેલા tracking app install — Google Find My Device અથવા Raksha.
જે combination કામ કરે: Real-time GPS માટે Raksha + Device useless માટે CEIR. Raksha અત્યારે install.
IMEI Cloning: વાસ્તવિક ખતરો?
IMEI cloning — ચોર બીજા device ઉપર IMEI copy — અસ્તિત્વ ધરાવે પણ technically difficult, Indian Wireless Telegraphy Act હેઠળ ગેરકાનૂની. Operators duplicate IMEI detect. Cloning suspect? Carrier અને Sanchar Saathi portal દ્વારા DoT ને report.
ખોવ્યા પહેલાં તૈયાર રહો
IMEI record કરવાનો સૌથી સારો સમય અત્યારે. IMEI alone real-time location ન આપે — background tracking app જોઈએ. Raksha device સાથે live connection રાખે; family members remotely ring, flash, lock.